ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΝΕΚΡΟΙ- Η Τραγωδία των Μικρασιατών Αιχμαλώτων και η Μνήμη που Δεν Πρέπει να Χαθεί
Ζωντανοί αλλά στιγματισμένοι για μια ζωή. Έλληνες αιχμάλωτοι, μόλις απελευθερωμένοι από τα κεμαλικά στρατόπεδα κατά την επιστροφή τους στο λιμάνι του Πειραιά,σύμβολο της μεγαλύτερης ανθρωπιστικής τραγωδίας του Ελληνισμού στον 20ο αιώνα. Η μνήμη τους δεν πρέπει να χαθεί.» Τον Σεπτεμβρίο του 1922, η Σμύρνη βυθίστηκε στη φρίκη και στην εγκατάλειψη.
Η ελληνική στρατιά είχε υποχωρήσει, αφήνοντας πίσω της μια χώρα στο έλεος του τουρκικού στρατού. Οι Έλληνες στρατιώτες και αξιωματικοί, περισσότεροι από 40.000 άνδρες, αιχμαλωτίστηκαν από τους Τούρκους και οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα σε Ουσάκ, Προύσα, Μπαλουκεσέρ, Καισάρεια, Κιρ Σεχίρ και την Αμάσεια του Πόντου.
Στην πραγματικότητα, οι αιχμάλωτοι ήταν 54.753, αλλά μόνο 14.750 επέστρεψαν τμηματικά στην Ελλάδα μέχρι το 1923 και λίγες δεκάδες ακόμα μέχρι το 1931.
Αυτός ο αριθμός είναι μεγαλύτερος από τον συνολικό αριθμό των Ελλήνων στρατιωτών που έχασαν τη ζωή τους σε όλους τους πολέμους από το 1897 μέχρι το 1941: Πόλεμος του 1897: 672 νεκροί Α’ Βαλκανικός Πόλεμος: 3.804 νεκροί Β’ Βαλκανικός Πόλεμος: 5.512 νεκροί Εκστρατεία στην Ουκρανία (1919): 382 νεκροί Μικρασιατική Εκστρατεία: 13.869 νεκροί Ελληνοϊταλικός και Ελληνογερμανικός Πόλεμος (1940–1941): 13.428 νεκροί Σύνολο: 37.599, λιγότεροι κατά περίπου 2.500 από τους Έλληνες αιχμαλώτους που χάθηκαν στη Μικρά Ασία.
Οι αιχμάλωτοι υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια πυροβολισμοί, ομαδικές εκτελέσεις με πολυβόλα, σφαξίματα με ξιφολόγχη, πριονισμοί, κατακρεουργήσεις με φαλτσέτες, ακρωτηριασμοί με χασαπομάχαιρα, βιασμοί, εξόρυξη οργάνων από Τούρκους ιατρούς, θανατηφόρες ενέσεις, πλύσιμο σε χαμάμ 50°C και έκθεση σε θερμοκρασίες κάτω του μηδενός. Κάποιοι στρατιώτες σκοτώθηκαν με την απάνθρωπη συμμετοχή τοπικών χωρικών, όπως στο Κρεαταγορά της Μαγνησίας στις 16 Νοεμβρίου 1922, όπου οι Τούρκοι κατανάλωσαν μέλη των σωμάτων. Οι επιζώντες περιγράφουν μαρτυρικές πορείες θανάτου στοιβαγμένοι, γυμνοί, πεινασμένοι, ξυλοκοπημένοι και εκτεθειμένοι στο κρύο και τη βροχή. Ο ανθυπασπιστής Κατηφόρης διηγείται: «Πιαστήκαμε έξω από τη Σμύρνη πολλές χιλιάδες. Μας έκλεισαν στα συρματοπλέγματα. Λυσσασμένοι Τούρκοι μας επιτίθονταν σαν λύκοι. Όποιος σήκωνε κεφάλι σκοτωνόταν αμέσως.» Ο λοχαγός Παπαδόπουλος προσθέτει: «Ο στρατός μας νικήθηκε χωρίς να πολεμήσει. Όλοι, αξιωματικοί και στρατιώτες, αγανακτισμένοι, δεν ήθελαν να παλέψουν χωρίς λόγο. Ήταν μια γενική άρνηση υπηρεσίας.»
Από τους αιχμαλώτους ξεχωρίζουν δύο αντιστράτηγοι, οι μέραρχοι της 4ης, 11ης, 12ης και 13ης Μεραρχίας, καθώς και 2.050 αξιωματικοί, εκ των οποίων 250 ανώτεροι. Η τραγωδία τελείωσε μόνο τον Αύγουστο του 1923, με την ανταλλαγή αιχμαλώτων. Οι επιζώντες μεταφέρθηκαν στον Πειραιά, πολλοί σε κατάσταση που μόλις επέτρεπε την επιβίωση. Ο Άγγλος συνταγματάρχης Nairne αναφέρει: «Τα μπράτσα τους δεν υπήρχαν για να γίνει ο εμβολιασμός. Κάτω από το ηλιοκαμένο δέρμα δεν υπήρχε ζωή.» Κανένας Έλληνας ηγέτης, από τον Βενιζέλο μέχρι τη Χούντα και τους μεταπολιτευτικούς πρωθυπουργούς, δεν φρόντισε για τη μνήμη και τη δικαιοσύνη των Μικρασιατών αιχμαλώτων.
Η γενιά τους παραμένει η πιο χαμένη γενιά του Ελληνισμού, μια πληγή που δεν επουλώθηκε ποτέ. Σήμερα, η ιστορία τους δεν είναι απλώς ανάμνηση. Στην εποχή μας, όταν χιλιάδες άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από πολέμους, προσφυγιά, βασανιστήρια και εξαφάνιση, η τραγωδία των Μικρασιατών αιχμαλώτων γίνεται καθρέφτης της σύγχρονης ανθρωπότητας.
Η φλόγα των Μικρασιατών αιχμαλώτων καίει ακόμα, και η Ελλάδα, οι ιστορικοί, οι εκπαιδευτικοί και οι πολίτες καλούνται να τη διατηρήσουν ζωντανή όχι μόνο στη μνήμη, αλλά και στις πράξεις μας, ως φάρο ηθικής και ιστορικής ευθύνης.
Γιατί η ιστορία δεν είναι απλώς παρελθόν. Είναι καθρέφτης για το παρόν, και καθήκον μας να μην επιτρέψουμε σε καμία γενιά να βιώσει τη σιωπηλή εξαφάνιση των αδελφών της.
Υ.Γ Είναι το λιγότερο ασέβεια να μιλούν κάποιοι για «συρρίκνωση» του Ελληνικού στοιχείου ή «απομάκρυνση» πληθυσμών, όταν η πραγματικότητα είναι η συστηματική εξάλειψη χιλιάδων ανθρώπων στρατιωτών και αμάχων σε ένα οργανωμένο σχέδιο καταστροφής. Η τραγωδία των Μικρασιατών αιχμαλώτων δεν ήταν απλά μια «στρατιωτική ήττα» ή ένα «δημογραφικό πλήγμα». Ήταν μια τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή που απαιτεί σεβασμό, μνήμη και δικαιοσύνη. Κάθε απόπειρα να ελαχιστοποιηθεί αυτή η ιστορική αλήθεια είναι προσβολή στη μνήμη τους.
Στυλ. Καβάζης
0 Σχόλια: