ΓΕΝΙΚΑ.
Οι επιχειρήσεις του Μαρτίου 1921 για την συντριβή των Κεμαλικών στρατευμάτων αντιπροσώπευαν την πρώτη αποτυχία στο
μέτωπο της Μικράς Ασίας. Αποτυχία που, παρόλο από στρατιωτικής πλευράς δεν ήταν τόσο σημαντική, είχε πολύ σοβαρό
ψυχολογικό αντίκτυπο. Αξιωματικοί και οπλίτες συνειδητοποίησαν ότι ανιμετώπιζαν έναν σοβαρό, οργανωμένο και σταθερά
ισχυροποιούμενο αντίπαλο. Αναγνωρίσθηκε επίσης ότι χάρις στην ηρωική αντίσταση του 34ου Συντάγματος Πεζικού στο Τουμλού
Μπουνάρ, Βορειοανατολικά Ουσάκ. οι Ελληνικές Δυνάμεις κατόρθωσαν να αποφύγουν μια ήττα με αγνωστες συνέπειες στην περιοχή
του Αφιόν Καραχισάρ.
Οι επιχειρήσεις λοιπόν του Μαρτίου 1921 όχι μόνο δεν προώθησαν τη λύση του Μικρασιατικού προβλήματος από την πλευρά της
Ελλάδας, αλλά και επέδρασαν δυσμενώς σε αυτό. Έτσι η Ελληνική Κυβέρνηση βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα, να αναλάβει νέες
επιχειρήσεις με όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις, που μπορούσε να διαθέσει η χώρα, για να επιτύχει στρατιωτική λύση του
ζητήμαος, ή να αποχωρήσει από τη Μικρά Ασία. Μετά την απόρριψη από την κυβέρνηση της Άγκυρας των συμβιβαστικών προτάσεων
της Διάσκεψης του Λονδίνου(27 Φεβρουαρίου 1921), για την κατάπαυση των εχθροπραξιών αποφασίσθηκε η συνέχιση των επιθετικών
επιχειρήσεων προς συντριβή των Κεμαλικών στρατευμάτων, μετά από ενίσχυση της Στρατιάς Μικράς Ασίας σε προσωπικό, μέσα,
υλικά και εφόδια. Η συνολική δύναμη της Στρατιάς Μικράς Ασίας ανήλθε την 11η Ιουνίου 1921 σε 1.659 Αξιωματικούς, 193.994
Οπλίτες, 63.639 κτήνη και 318 πυροβόλα διαφόρων διαμετρημάτων.
ΕΠΙΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ-ΙΟΥΛΙΟΥ 1921.
Μετά την ενίσχυση σε προσωπικό και εφοδιασμό σε μέσα, υλικά και εφόδια της Στρατιάς Μικράς Ασίας αποφασίσθηκε η
διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων προς κατάληψη του Εσκί Σεχίρ(Δορύλαιο) από το Γ΄Σώμα Στρατού, της Κιουτάχειας από το
Β΄Σώμα Στρατού και το Γ΄Σώμα Στρατού και του Αφιόν Καραχισάρ από το Α΄Σώμα Στρατού. Οι επιχειρήσεις άρχισαν στις 26
Ιουνίου 1921 και μέχρι τη 10η Ιουλίου 1921 κατελήφθησαν οι καθορισθέντες Αντικειμενικοί Σκοποί, σιδηροδρομικοί κόμβοι,
Εσκί Σεχίρ, Κιουτάχεια και Αφιόν Καραχισάρ, με μικρής έκτασης εκμετάλλευση προς Ανατολάς. Η Διοίκηση της Στρατιάς
ανέστειλε την καταδίωξη των Τουρκικών δυνάμεων, με τις οποίες άλλωστε είχε χαθεί κάθε επαφή, για να μπορέσουν οι Ελληνικές
δυνάμεις να ανασυνταχθούν, να αναπαυθούν και να οργανώσουν τον εφοδιασμό τους.
Οι απώλειες του Ελληνικού Στρατού, στη διάρκεια των επιχειρήσεων Ιουνίου-Ιουλίου 1921, ήταν μεγάλες και ανήλθαν συνολικά
σε 8.073, από τις οποίες 75 Αξιωματικοί και 1.416 Οπλίτες νεκροί, 208 Αξιωματικοί και 6.264 Οπλίτες τραυματίες και 110
Οπλίτες αγνοούμενοι.
Τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων ήταν κυρίως εδαφικά. Η κατάληψη των σιδηροδρομικών κόμβων Εσκί Σεχίρ, Κιουτάχειας και
Αφιόν Καραχισάρ εξασφάλισε τον ανεφοδιασμό της Ελληνικής Στρατιάς. Η συντριβή όμως της στρατιωτικής δύναμης του αντιπάλου
και ο εξαναγκασμός του να επιζητήσει τη σύναψη ειρήνης δεν επιτεύχθηκε. Η απώθηση των Κεμαλικών στρατευμάτων από τις
οχυρές θέσεις τους γύρω από την Κιουτάχεια και η κατάληψη των παραπάνω ζωτικών συγκοινωνιακών κόμβων ήταν μία τακτική
νίκη, αλλά όχι στρατηγική, που απέβλεπε στον τερματισμό του πολέμου.
Οι σοβαρές απώλειες που προξενήθηκαν στα Κεμαλικά στρατεύματα και οι ποσότητες οπλισμού και κάθε υλικού, που
εγκαταλείφθηκε από αυτόν, μεταδόθηκαν πολύ διογκωμένες από τις αναφορές της Στρατιάς. Από το βιβλίο του Βασιλόπαιδος
Ανδρέου, Διοικητού της ΧΙΙ Μεραρχίας στις επιχειρήσεις, <<Δορύλαιον-Σαγγάριος 1921 τα τραγικά γεγονότα στην Μικρά Ασία>>
διαβάζουμε:
<<Δελτίον στρατιωτικής καταστάσεως 8ης Ιουλίου.
Η μεγάλη μάχη του Δορυλαίου έληξε δια πλήρους και περιφανούς νίκης των ηρωικών στρατευμάτων μας.
Η καταδίωξις του φεύγοντος εχθρού εξηκολούθησε καθ΄όλην την ημέραν φθάσασα μέχρι 45 χιλιομέτρων ανατολικώς του
Δορυλαίου.
Από διαταγάς, ευρεθείσας επί αιχμαλωτισθέντων ανωτέρων Αξιωματικών καταφαίνεται ότι ο εχθρός συγκεντρώσας το σύνολον
σχεδόν των δυνάμεών του επετέθη προς ανάκτησιν του Δορυλαίου, δώσας ούτω ευκαιρίαν εις τα στρατεύματά μας να άρωσι την
περιφανή ταύτην νίκην.
Αι απομείνασαι εχθρικαί δυνάμεις, χρησιμοποιούσαι και νυκτερινάς πορείας, φεύγουν προς Ιουστινιανούπολιν(Σιβρί Χισάρ)
και βορείως ταύτης.
Πυροβόλα μέχρι τούδε καταμετρηθέντα 40, πολυβόλα, αιχμάλωτοι και πλήθος όπλων και πυρομαχικών εκυριεύθησαν υπό των
στρατευμάτων μας. Ακριβής απολογισμός της κυριευθείσης λείας, ως εκ της εκτελουμένης καταδιώξεως του εχθρού, δεν κατωρθώθη
εισέτι.
Αρχηγός Στρατιάς Μικράς Ασίας.
Α. Παπούλας>>.
Ο άκρατος και αδικαιολόγητος ενθουσιασμός για την περιφανή νίκη, που δεν ήταν παρά μία ψευδαίσθηση, όπως αποδείχθηκε
αργότερα από τα γεγονότα, μεταφέρθηκε και στην Κυβέρνση. Συγκεκριμένα ο Υπουργός των Στρατιωτικών Ν. Θεοτόκης, που
βρισκόταν στο Ουσάκ, ανήγγειλε τα περί της μάχης στην Κυβέρνηση με τηλεγράφημα, αποσπάσματα από το οποίο παρατίθενται
ευθύς αμέσως:
<<Αγγέλω μετ΄αγαλλιάσεως νέαν μεγάλην νίκην του στρατού μας και παραθέτω αμέσως ληφθείσαν προ ολίγου αναφοράν εκ μέρους
του Αρχιστρατήγου Παπούλα...Στρατιά ετοίμη ως εκ της διατάξεώς της, αποκρούσασα εχθρικήν επίθεσιν άμα εκδηλώσει αύτη την
επίθεσιν και ανέστρεψεν εφ΄όλης της γραμμής εχθόν καταδιώκουσα αυτόν προς Βορράν....
Ταξιαρχία Ιππικού δι επελάσεως εσπάθιζε φυγάδας. Εχθρός υπέστη σοβαράν φθοράν εφ΄όλου του πεδίου της μάχης, εγκαταλείπων
παντού τραυματίας. Συνελάβομεν πλείστους αιχμαλώτους, πυροβόλα και πολύ υλικόν πολέμου, ων ο αριθμός δεν εξηκριβώθη
εισέτι>>.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ.
Έτσι μόλις πέρασαν οι πρώτες εντυπώσεις και οι ενθουσιασμοί από τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων Ιουνίου-Ιουλίου 1921
και διαπιστώθηκε το αδικαιολόγητο της πρόωρης και υπερβολικής αισιοδοξίας, η Ελληνική Κυβέρνηση βρέθηκε υποχρεωμένη να
μελετήσει την πολιτική όψη του Μικρασιατικού προβλήματος, με βάση την πραγματική στρατιωτική κατάσταση, που διαμορφώθηκε
μετά τις επιχειρήσεις. Εφόσον δεν επιτεύχθηκε ο επιδιωκόμενος Αντικειμενικός Σκοπός, δηλαδή η συντριβή των Κεμαλικών
στρατευμάτων, η Μικρασιατική υπόθεση καθόλου δεν είχε προχωρήσει και εξακολουθούσε να παραμένει στο ίδιο σημείο, όπως και
πριν από τις επιχειρήσεις.
Σε επόμενη ανάρτηση θα παρουσιασθούν οι λύσεις, που ανοίγονταν, για την επίλυση του Μικρασιατικού προβλήματος και η
επιλογή της προς Άγκυραν επιχειρήσεως τον Αύγουστο του 1921.
ΠΗΓΕΣ:
1. Επίτομη Ιστορία της Μικρασιατικής Εκστρατείας 1919-1922 της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού.
2. <<Δορύλαιον-Σαγγάριος. 1921-Τα τραγικά γεγονότα στη Μικρά Ασία>> του Βασιλόπαιδος Ανδρέου.(Διοικητού ΧΙΙ Μεραρχίας Πεζικού).
Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Πατιαλιάκας.
Σχέδιο Επιχειρήσεων Ιουνίου-Ιουλίου 1921.
Επίθεση για κατάληψη της Κιουτάχειας.
Η Βάση εξορμήσεως για επιχειρήσεις προς Άγκυρα.
Ο Πρωθυπουργός Δ. Γούναρης με τον Αντιστράτηγο Α. Παπούλα.
Ο Γούναρης με τον Παπούλα και τους Επιτελείς του.
Ο Παπούλας με Αξιωματικούς της Στρατιάς.
Επέλασις Ιππικού.
Βασιλόπαις Ανδρέας. Διοικητής ΧΙΙης Μεραρχίας Πεζικού.
Ο μεσαίος στη δεύτερη σειρά ο Ν. Θεοτόκης.
0 Σχόλια: