Η ΠΡΩΤΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ
ΜΟΥΔΑΝΙΑ - ΚΑΛΟΛΙΜΝΟΣ – ΣΥΓΗ – ΑΡΜΟΥΤΛΗ – ΝΕΟΧΩΡΙΟ – ΕΛΙΓΜΟΙ – ΜΕΣΑΙΠΟΛΙΣ – ΑΡΒΑΝΙΤΟΧΩΡΙ – ΓΙΑΛΙ ΤΣΙΦΛΙΚΙ – ΤΡΙΓΛΙΑ
Το Καλοκαίρι του 1914 ξεκίνησαν οι πρώτες οργανωμένες διώξεις των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από τους Νεότουρκους . Η αντίστροφη μέτρηση ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 1913 όταν γερμανική αποστολή υπό τον Λίμαν Φον Σάντερς έφτασε στην Κωνσταντινούπολη , για να αναδιοργανώσει το στρατό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας , και να προετοιμάσουν τον σύμμαχο τους για τον Μεγάλο Πόλεμο , που θα ξεσπούσε κόντρα στην συμμαχία των Αγλλογάλλων της Αντάντ . Ο Γερμανός στρατηγός Φον Σάντερς στην προσπάθεια του να εδραιώσει τα συμφέροντα της χώρας του στην Τουρκία πρότεινε την εκδίωξη των Ελλήνων από τις περιοχές της Θράκης , της Βιθυνίας , της Μυσίας , της Τρωάδας , και της Ιωνίας , διότι οι ελληνικοί πληθυσμοί θα αποτελούσαν εμπόδιο σε περίπτωση πολέμου , καθότι θεωρούνταν υπέρ των Άγγλων , και της Αντάντ . Παράλληλα οι Νεότουρκοι δεν ήθελαν να έχουν οικονομική επιρροή από τους Χριστιανούς της Αυτοκρατορίας .
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ‘’ ΑΝΤΙΛΑΛΟΙ ΑΠΟ ΤΑ ΜΟΥΔΑΝΙΑ ‘’ – 1931 ( Σύνδεσμος Προσφύγων Μουδανιών Θεσσαλονίκης )
… Αρχίζει τότε τρομερός αποκλεισμός των Μικρασιατικών ακτών , συνοδευόμενος υπό λεηλασιών , αρπαγών , φόνων , ατιμώσεων και παντοίων βδελυροτήτων . Σχεδόν όλα τα χωρία της Προύσης ελεηλατήθηκαν , η ίδια τύχη ανέμενε και τα Μουδανιά . Ας μη νομισθή όμως ότι οι υπόδουλοι αγογγύστως έκυπτον την κεφαλήν εις τα κτυπήματα του τυράννου . Ανθίσταντο με όλην την δύναμιν της ψυχής των . Δύο ελληνικά χωρία , η Μεσαίπολις και τα Κουβούκλια , επέδειξαν αφάνταστον ανδρείαν , ακόμη και αι γυναίκες των έλαβον μέρος εις τα συγκρούσεις προς τους τσέτας . Ων απετρέπη εν τέλει η εισβολής εις τα χωρίαν των …
Πάσας κίνησις εμπορική και πάσα εργασία ενεκρώθη . Άγριοι φόνοι εσημειώνοντο από καιρού εις καιρόν . Τον Ιούνιον του 1914 ολίγον έξωθι των Μουδανίων εκρεουργήθη ο Παναγιώτης Γ. Νεφελούδης , κι αργότερα οι Γιάγκος Πετσούμης , Γ. Βαχάρης , και Γ. Χαρέζογλου ….
Υπό το πρόσχημα της τροφοδοσίας των αγγλικών υπό των Ελλήνων αρχίζει , τη υποδείξη του Γερμανού Στρατηγού Λίμαν Φον Σάνδερς , άγριος και απηνής διωγμός των παραλιακών ελληνικών πόλεων , κωμοπόλεων , και χωρίων κατ’ αρχάς , επεκταθείς βραδύτερον και εις τα μεσόγεια τοιαύτα .
Το πρώτον πλήγμα δέχεται η ΚΑΛΟΛΙΜΝΟΣ . Την 5ην Ιουνίου 1915 , κατόπιν διαταγής οι κάτοικοι της ωραίας νήσου παραλαβόντες τα απολύτως αναγκαία εις αυτούς επιβιβάζονται αγεληδόν ατμοπλοίου τινός και αποστέλλονται εις το εσωτερικόν της Προύσης .
Ακολουθεί η πολυπαθής ΣΥΓΗ , των κατοίκων αυτής εκτοπισθέντων εις το χωρίον Δερέκιοϊ . Την θλιβεράν προς την εξορίαν πομπήν των της Σιγής κατοίκων συνόδευσον σειρά , ασθενικώς υποζυγίων φερόντων ελάχιστων τινά πράγματα , των λοιπών εγκαταλειφθέντων εις τους άρπαγας Τούρκους , ελλείψει μεταφορικών μέσων .
Ο δυστυχής Μητροπολίτης Προύσης Δωρόθεος ματαίως ηγωνίσθη δια να σώσει το ποίμνιον του και την γεννέτειράν του . Οι Τούρκοι εν τη μανία των δεν εσεβάσθησαν , ουδ’ αυτής της περιουσίας του Μητροπολίτου , την οικίαν του οποίου ελεηλάτησαν .
Η εγκαταλειφθείσα περιουσία των Σιγηνών περισυνελέγει εις την εκκλησίαν των Ταξιαρχών , δήθεν προς φύλαξιν . Αλλά ολίγαι παρήλθον από του εκτοπισμού των κατοίκων ημέραι και οι Τουρκικαί αρχαί Μουδανίων αναφανδόν ήρχισαν την διαρπαγήν .
Επακολουθεί ο εκτοπισμός των χωρίων ΑΡΜΟΥΤΛΗ και ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ του πρώτου εις Κουβούκλια και του δευτέρου εις Δεμιρδέσιον .
Ακολουθούν οι ΕΛΙΓΜΟΙ και η ΜΕΣΑΙΠΟΛΙΣ , ης οι κάτοικοι εκτοπίζονται την 8ην Ιουλίου .
ΤΟ ΑΡΒΑΝΙΤΟΧΩΡΙ , διαφυγόν προ πενταμήνου τον κίνδυνον του εκτοπισμού υποκύπτει νυν και αυτό με την σειράν του . Προ 3μήνου , εντός νυκτός , ένοπλοι Τούρκοι , το πλείστον Μουδανιώται , συνήθροισαν τους κατοίκους του χωρίου αυτού και τους ηπείλησαν , ότι θα τους εξεδίωκον . Την τελευταίαν στιγμήν εσώθησαν καταβαλόντες ως λύτρα 200 λίρας χρυσάς και διάφορα τιμαλφή . Ήδη όμως ουδεμία υπήρχε σωτηρία . Εντός τεσσάρων ωρών υπεχρεώθησαν να εγκαταλείψουν την γραφικήν πατρίδα των και να πορευθώσι προς Πλατύανον οδυνηράν της εξορίας οδόν .
Υπελείπετο το ΓΙΑΛΙ – ΤΣΙΦΛΙΚΙ , οι κάτοικοι του οποίου εξετοπίσθησαν εις Βελετλέρ . Τραγικόν δε είναι να αναμεμνήσεται τις , πως οι εξόριστοι ούτοι Γιαλίτσιφλικιώτες ηναγκάζοντο , με κίνδυνο της ζωής των , να μεταβαίνωσι νύκτα εις την γλυκειάν των πατρίδα δια να αποκομίσωσιν ως κλέπται ολίγην τροφήν εκ της αφθόνως υπ’ αυτών εγκαταλειφθήσεις , ίνα μη εν ασπλάχνω γη της εξορίας αποθάνωσιν εκ πείνης αυτοί και τα αθώα τέκνα των ! …
Σημειωτέον , ότι η εγκαταλειφθείσα παραγωγή των εκκενωθέντων χωρίον επωλείτο αντί πινακίου φακής εις Τούρκους επιχειρηματίας , οίτινες ούτω επλούτισαν εις βάρος της ελληνικής περιουσίας . Οι Τουστέμ και Λουτφή βέηδες από της εποχής εκείνης αρχίζουν να αναδεικνύωνται .
Τέλος η ΤΡΙΓΛΙΑ , η οποία μέχρι της στιγμής εκείνης είχε διαφύγει τον εκτοπισμόν , ειδοποιείται να ετοιμασθή . Όλη η κινητή περιουσία των κατοίκων περισυλλέγεται εις τους ναούς . Οι κάτοικοι συναπεκόμισαν τα απολύτως αναγκαία μεταφερθέντως εις Προύσαν , εις την συνοικίαν όπου άλλοτε κατώκει η πλούσια παροικία των Αρμενίων , τους οποίους οι Τούρκοι εξεδίωξαν εις το εσωτερικόν , τα δε αρμενίδας γυναίκας και κορασίδας εξισλάμισαν .
Εις τα ΜΟΥΔΑΝΙΑ εξ άλλου μετέφεραν τους κατοίκους του Πασά Λιμάνι και Μαδύτου , τους οποίους εγκατέστησαν προσωρινός εις τα μεταξουργεία και τας αποθήκας .
Η επικρατήσασα την εποχήν εκείνην εν Μουδανίοις πείνα και δυστυχία προσφύγων και γηγενών είναι απερίγραπτος . Μετά ενός μηνός παραμονήν εις Μουδανιά τους μετέφεραν εσπευσμένως εις το εσωτερικόν της Προύσης .
Εικόνα : Προκυμαία Μουδανιών - 28 Αυγούστου 1922 - Έλληνες από τα Μουδανιά , την Προύσα , και τα γύρω χωριά περιμένουν τα καράβια της σωτηρίας τους , ακολουθώντας τον πικρό δρόμο της προσφυγιάς.
0 Σχόλια: