Ένας σημαντικός αριθμός Αργυρουπολιτών μετοίκισε μετά το 1890 προς την αναπτυσσόμενη περιοχή της Άγκυρας Άκ νταγ Ματέν , Ιοσγάτη ,Κεσκίν Ματέν.
Οι μετανάστες αυτοί ασχολήθηκαν κατ’ αρχήν ως μεταλλουργοί στα μεταλλεία των περιοχών αυτών ασκώντας παράλληλα και όλα τα οικοδομικά επαγγέλματα αλλά και το επάγγελμα του
γανωτή ( χαλατζή) .
Το 1914, με την έναρξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου τα μεταλλεία αυτά κλείνουν και οι Έλληνες ασχολούνται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και κύρια τις οικοδομικές τέχνες.
Ιδιαίτερα οι εργολάβοι του Κεσκίν- Ματέν επιστρατεύονται από τον τουρκικό στρατό και εργάζονται κατά την περίοδο του πολέμου στα Αμελέ Ταμπουρού( τάγματα στρατιωτικών εργασιών) Οι περισσότεροι από αυτούς πεθαίνουν από τις δύσκολες εργασιακές συνθήκες ,την υπερκόπωση και την έλλειψη επαρκούς διατροφής.
Το 1922-24 θα έρθουν πρόσφυγες στην Ελλάδα και θα ασκήσουν το επάγγελμα του πετρατζή ( λιθοξόυ).
Σημαντικά έργα των ποντίων μαστόρων συναντά κανείς ακόμα και σήμερα σε όλα τα χωριά και τις πόλεις της Μακεδονίας.
Ιδιαίτερα στην πόλη της Ξάνθης τα έργα τους έχουν διασωθεί στον παλιό ιστό της πόλης και εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες.
Μία έρευνα και καταγραφή όλων αυτών των κτηρίων της λαϊκής αρχιτεκτονικής είναι επιβεβλημένη στις μέρες μας, γιατί οι κατασκευαστικές αυτές γνώσεις και δημιουργίες χάνονται στα βάθη του χρόνου, φθάνοντας στον πρώτο και δεύτερο ελληνικό αποικισμό.
Οι Αργυρουπολίτες στην Ελλάδα άσκησαν κατά κύριο λόγο τα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς το επάγγελμα του κτίστη . Στην αρχή λιθόχτιστες μονοκατοικίες, αργότερα δημόσια έργα: δημόσια κτίρια , σχολεία, γέφυρες ,υδραγωγεία, φράγματα , εργοστάσια). Με την έλευση του τσιμέντου έγιναν εργολάβοι πολυκατοικιών κύρια στη Θεσσαλονίκη αλλά και στις άλλες ελληνικές μεγαλουπόλεις.
Ορισμένοι από αυτούς εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται ακόμα και σήμερα όπως:
Γεωργιάδης, Γαβριηλίδης, Γουλίδης, Λαζαρίδης, Χρυσοστομίδης, Σαμουξίδης, Καραλαζαρίδης, Σαλβαρίδης, Τεντεμίδης, Κωνσταντινίδης, Στεφανίδης, Σαχανίδης, Σωτηριάδης, Μωυσιάδης, Φουντουκίδης, και πολλοί άλλοι.
Η ταύτιση του οικιστικού επαγγέλματος με τους Ποντίους της Αργυρούπολης ήταν γνωστή σε όλη την οθωμανική αυτοκρατορία. Οι τούρκοι μπέηδες έπαιρναν μόνο πόντιους μαστόρους στη δούλεψή τους γιατί μόνο αυτούς εμπιστεύονταν ως καλούς και έμπειρους μαστόρους.
Ξεχωριστή επίδοση είχαν στις γεφυρώσεις μεγάλων ποταμών και χειμάρρων και υδραυλικών έργων με λίθινα τόξα.
Το τραγούδι ΄΄ Τη Τρίχας το γεφύρι ΄΄ απλά επιβεβαιώνει την ιστορική πραγματικότητα της διαχρονικής αυτής εμπειρίας.
Η ποντιακή λαϊκή αρχιτεκτονική δυστυχώς δεν μελετήθηκε ακόμα από τις έδρες των πανεπιστημίων εξακολουθώντας να παραμένει ένα άγνωστο κεφάλαιο του ελληνικού πολιτισμού.
0 Σχόλια: